Home Repertoire Weimarer Republik

Weimarer Republik

 

06-friedrich-ebert-december-1918 lowres

De jaren na de Eerste Wereldoorlog krijgt Duitsland geen rust: zonder voldoende draagvlak voor de prille democratie, geteisterd door inflatie, massale werkloosheid en sociale ellende strompelt het land van de ene crisis naar de andere. Maar hoe wrang het ook is, de kunsten bloeien op ongekende wijze. Op tal van terreinen worden revolutionaire vernieuwingen doorgevoerd, naast trotse voortzetting van het oude en vertrouwde, dikwijls vervormd tot reactionair traditionalisme: de Weimarer Republik is een land van uitersten.

Ook de literatuur brengt in deze periode belangrijke werken voort. In vele romans wordt de afgelopen oorlog verwerkt, met afschuw of juist het heldendom verheerlijkend. Sociale misstanden worden aangeklaagd, de onmacht der politici gehekeld, er wordt gepleit voor en er wordt gewaarschuwd tegen dictatuur. Onder dit alles steekt het besef van de morele leegte: de twintigste mens, die van zijn verworvenheden een vernietigend gebruik heeft gemaakt, lijkt een morele maatstaf te missen,- het nihilisme, opgezweept door wanhoop en het onweerstaanbare zoeken naar zondenbokken, staat voor de deur.

 

Onderwerpen van mijn lezingen/cursussen

à Literaire werken en auteurs, o.a.:
oorlogsliteratuur: Ernst Jünger, In Stahlgewittern
Erich Maria Remarque, Im Westen nichts Neues
theater: Bertolt Brecht en Kurt Weill, Die Dreigroschenoper
Erwin Piscators “proletarisches Theater”
Max Reinhardts „Mitreiß-Dramaturgie“
romans: Alfred Döblin, Berlin Alexanderplatz
Erich Kästner, Fabian. De Geschichte eines Moralisten
Hermann Hesse, Der Steppenwolf
poëzie: Bertolt Brecht, Bertolt Brechts Hauspostille
Gottfried Benn, Morgue
satire: Kurt Tucholsky, Deutschland, Deutschland über alles
cabaret van Erich Kästner, Walter Mehring en Friedrich Holländer

à Sociaal-politieke achtergronden:
de nederlaag van Duitsland in de Eerste Wereldoorlog – de dolkstootlegende
de vrede van Versailles en haar gevolgen – Duitslands verhouding tot het buitenland
strijd om de macht: revoluties, staatsgrepen, politieke moorden en straatterreur
inflatie, werkloosheid – de ruïnering van de middenklasse
opkomst van de NSDAP – doorwerken van oude jodenhaat en rassenwaan
seksuele revolutie en de emancipatie van de vrouw